Ticaret Şirketlerinde Tür Değiştirme

Bazı hallerde girişimcinin ekonomik destek ve kaygılarla hali hazırda kurulmuş bir şirkete iştiraki söz konusu olmakta ve iştirak edilen bu şirketin türü bu hallerde önem arz etmektedir. Kısaca şirketlerin tür değiştirme hallerinden ve hukuki dayanağından bahsetmekte fayda vardır.

Türk Ticaret Kanunu şirket yeniden yapılanma hallerini düzenlerken şirket tür değişikliğini de bu haller arasında saymıştır. Bu düzenlemeye göre kolektif ve komandit şirketler (şahıs şirketleri) sermaye şirketlerine ve kooperatife; Limited şirket, anonim şirkete ve kooperatife; Kooperatifler sermaye şirketlerine; Anonim şirketler ise kooperatife ve sermaye şirketlerine dönüşebilecektir. Fakat en temel tür değişikliği; şahıs şirketlerinden, limited ve anonim şirkete; limited şirketlerden, anonim şirketlere şeklinde gerçekleşmektedir. Bunda ki en temel sebep şahıs şirketlerinde ortakların tüm borçlardan şahsi malvarlığıyla sorumlu olması, limited şirketlerde ise ortak ya da ortakların amme alacaklarından dolayı yine şahsi olarak sorumlu olmalarıdır. Oysaki anonim şirketlerde yönetim kurulu üyesi olmayan şirket ortaklarının amme alacakları dahil hiçbir borçtan sorumluluğu söz konusu değildir. Yeni Türk Ticaret Kanunumuz anonim şirketlerde dışarıdan da yönetim kurulu üyesi seçebilmenin yolunu açtığından bu durum neredeyse şirketin tek ortağını dahi sorumluluktan kurtarabilecektir.

Bir diğer husus ticari işletmelerin ticaret şirketlerine dönüşmesi halidir. Burada şirket birleşmelerinden kısaca bahsedecek olursak bir ticari işletmenin devralan olarak bir sermaye şirketini devralması mümkün değildir fakat kanun şirketin tür değiştirme yoluyla sermaye şirketine dönüşebilmesine ve şirket birleşmelerinde devralan olarak birleşme sözleşmesine katılabilmesine bir engel koymamıştır.

Kanun yeni türe dönüştürülen şirketin eskisinin devamı olduğunu düzenlemiştir. Burada önemli olan husus şirketin devamlılık unsurunun iyi algılanmasıdır. Şirketin tür değiştirmesi hallerinde tür değişikliği yapan şirket tüm varlığıyla devam etmektedir. Şirketin aktif ve pasifleriyle birlikte ayrı bir devir işlemine gerek kalmaksızın başka bir türe kabuk değiştirdiği gözlemlenmektedir.

Bu avantajlar neticesinde şirketler tür değiştirmeye son yıllarda daha sıcak bakmaktadır. Tür değiştirme için yeni kanunda getirilen; Tür değiştirme denetim raporunun Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından düzenlenmesinin yeterli olması, ayrıca bir bildirim ve izin gerekmemesi, vergilendirme açısından (tür değiştirmede damga vergisi muafiyeti vb.) getirilen kolaylıklar ve istisnalarla, şirket tür değiştirmeleri hızlanmıştır. Yapılan istatistiklere göre sadece 2017 yılında 2953 şirket bulunduğu şirket türünden başka bir şirket türüne kabuk değiştirerek dönüşmüştür.

Av.Merve Hilal ÇIRKAN